دیدگاه و خط‌مشی و دستورالعمل ارشادی شهید بزرگوار سید اسدالله لاجوردی در خصوص زندانبانی

ه بهانه هفدهمین سالگرد شهادت شهید عالیقدر اسدالله لاجوردی

((زندانبان سرباز گمنام عرصه اصلاح و تربیت))
پیام رهبر معظم انقلاب به مناسبت شهادت لاجوردی
رهبر فرزانه انقلاب در پیام تسلیتی به مناسبت شهادت شهید اسدالله لاجوردی فرمود: «شهادتِ سید بزرگوار و مجاهد فی سبیل الله، مرحوم آقای حاج سید اسدالله لاجوردی که از چهره‌های منوّر انقلاب و پیشروان جهاد فی سبیل الله بود، بار دیگر ارج و قدر سربازان دیرین اسلام و مبارزان سخت‌کوش راه آزادی را در خاطره‌ها زنده ساخت. منافقان کوردل و خیانت‌پیشه، با این جنایتْ عمق کینه خود را نسبت به یاران صادق امام امت و خدمت‌گزاران حقیقیِ مردم آشکار کردند و چهره تیره خود را، تیره‌تر و منفورتر ساختند. این شهید عزیز، در تمام دوران مبارزات اسلامی، به اخلاص و صبر و مقاومت و روشن‌بینی شناخته‌شده بود. در راه خدا بلاهای بزرگ را به جان می‌خرید و در میدان‌های سختْ حاضر بود. شهادت در راه خدا، اجر بزرگی است که خدای شاکرِ علیم، به این انسان مؤمن و با اخلاص مرحمت فرمود. خداوند روح مطهر او را با اجداد طیبین و طاهرینش محشور فرماید».
———————————————————————-
خط‌مشی و دستورالعمل ارشادی – اجرائی سازمان
مدیرکل محترم زندان‌های استان تهران
سلام‌علیکم
همان‌گونه که مستحضرید هدف نظام مقدس جمهوری اسلامی از کیفر و زندان، انتقام‌جوئی و شکنجه نیست بلکه به‌منظور متنبه و بیدار کردن وجدان خفته یا غافل انسان‌هایی است که به دلایل گوناگون دست به جرم و جنایت آزیداند و ثانیاً به‌منظور پاک و سالم نگه‌داشتن جامعه از وجود کسانی است که ممکن است فساد و تبهکاری را به دیگران سرایت دهند.
نیک میدانید: یکی از مهم‌ترین و مؤثرترین عوامل در تغییر و شکل‌گیری انسان‌ها، محیط است. هر چه القائات، تبلیغات، جوها، رفتارها و به‌ویژه برخوردها در محیطی سالم‌تر باشد، پاک‌سازی بیشتر فراهم می‌آید و اگر خدای ناخواسته برخوردهای ما خشن، غیردوستانه، غیرعادلانه و یا از طرفی دیگر سازشکارانه و غیر قاطعانه باشد، محیط محدود زندان به‌جای محل اصلاح و تربیت به محل ایجاد و تجمع عقده‌ها، کینه‌ها و جری شدن بزه و گناه سوق داده می‌شود.
به یاد داریم: کیفر جرم صرفاً در اختیار مقام و مرجع قضائی است، اگر قاضی مجرمی را به زندان محکوم کرد، فقط باید محدودیت زندان و جدائی از جامعه را تحمل کند و از هر نوع کیفر دیگری درباره او الزاماً باید اجتناب ورزید بنابراین کیفرهایی نظیر: ترش‌روئی، پرخاش، تحقیر، خشونت، به کار بردن الفاظ سبک و رکیک، سختگیری و خدای‌نخواسته ضرب و شتم، علاوه بر اینکه اثرات سازنده‌ی زندان را خنثی خواهد کرد موجب عذاب اخروی نیز خواهد بود، لذا زندانبان باید سخنش نافذتر و شیرین‌تر از معلم، نگاهش عمیق‌تر و پرمعناتر از روانکاو، کردار و اعمالش مؤثرتر از هر مصاحب و رفیق، اخلاقش فراتر از هر پدر دلسوز و مهربان و قدرتش مساوی و منطبق بر قانون (نه خودباخته و نه دیکتاتور و زورگو) باشد. همین‌جا لازم است به این نکته توجه شود: همان‌گونه که باید افراد فاسد از درون جامعه جدا شوند تا جامعه سالم بماند، برای سالم نگاه‌داشتن نسبی محیط زندان هم لازم است افرادی که درون زندان دست به شرارت و تبهکاری می‌زنند و یا آن‌قدر تکرار جرم داشته‌اند که در نگاه‌های اولیه اصلاحشان محال به نظر می‌رسد، از سایر زندانیان جدا و در مکانی دور از دیگران با محدودیتی بیشتر و امتیازی کمتر نگهداری شوند تا فساد و گناهشان کمتر محیط را آلوده و کمتر به دیگران سرایت کند.
حال که خداوند علی اعلی این منت را بر ما نهاد و افتخار زندانبانی یا به دیگر سخنی سمت معلمی و بازپروری عده‌ای از انسان‌های مطرود از جامعه را بر ما ارزانی داشت، چه‌بهتر که قدرشناس باشیم و شکر نعمتش را – با جدیت و تلاش هر چه بیشتر در انجام وظائف محوله و به‌کارگیری استعداد و قدرت خلاقه و ابتکارمان- به‌جای آوریم و بدانیم که اصل رسیدگی به وضع زندانیان است نه موقعیت و جایگاه خود لذا از برادران عزیز تقاضا می‌شود تمامی همتشان را در اداره سالم زندان‌ها به‌کارگیرند و اداره « اداره» شان را فرع بر آن دانند و بطلان و قبح فرع زائد بر اصل را همیشه مدنظر داشته باشند و مباد که ذی المقدمه فدای مقدمه شود.
حال که تصمیم داریم به حول و قوه الهی از خود و از میز رها شویم و در مسیر بارورسازی روح و اندیشه انسان‌های دربند که چشم امید و اصلاح به زندانبان و مربیان خود دارند شتابان حرکت کنیم، نکاتی چند تذکرا به عرض می‌رسد:
۱)- تلقی ما از زندانی بر این اصل استوار باشد که او یک انسان قابل‌تغییر و در حال تنبیه و آموزش است، نه یک خاطی جنایتکار در حین ارتکاب جرم.
۲)- برای زندانی شخصیت قائل شویم و تمامی تلاش خود را در جهت بازگرداندن شخصیت حقیقی و پنهانش به‌کارگیریم و با احترام، بامحبت، بسیار دوستانه و مؤدبانه برخورد کنیم و اجازه ندهیم هیچ مأموری به حریم شخصیتی زندانی اهانت یا تجاوز کند.
۳)- از آنجائی که بی‌سوادی می‌تواند یکی از علل وقوع جرم باشد، همت گماریم: بی‌سوادی از زندان‌ها رخت بربسته و هر زندانی بی‌سواد اجباراً به حداقل سواد خواندن و نوشتن دست یابد.
برای رسیدن به این هدف لازم است:
الف – قبل از اشتغال به هر کاری ( اعم از هنری، صنعتی، کشاورزی و حرفه‌آموزی ) در مسیر سوادآموزی قرارگرفته باشد.
ب – در صورت استنکاف، از برخی امتیازات – نظیر مرخصی- محروم شود.
ج – در صورت عدم دسترسی به آموزشیاران نهضت سوادآموزی یا عدم امکانات – نظیر کلاس – از دیگر زندانیان باسواد با رعایت اولویت‌ها – حتی درون بندها و آسایشگاه‌ها استفاده شود.
۴) – ازآنجاکه ضعف اعتقاد به خدا و قیامت، از بارزترین عوامل ارتکاب جرم و گناه است، بر ماست در بارور ساختن اعتقادات مذهبی آنان کوشا باشیم.
۵ ) – از آنجائی که بیکاری و فراوانی اوقات فراغت نیز یکی از زمینه‌های فراهم‌ساز افکار انحرافی و نهایتاً بزهکاری است تا آنجا که امکانات بالفعل اجازه می‌دهد ( یا شرایط به فعلیت درآوردن امکانات بالقوه وجود دارد ) با ایجاد کارگاه‌های مختلف به این مهم تحقق‌بخشیم و در صورت عدم امکانات کارگاهی با تهیه لوازم و ابزار موردنیاز کارهای دستی و هنری، حتی درون بندها و اتاق‌ها ( با رعایت کامل مسائل امنیتی ) اشتغال همگانی را برای زندانیان فراهم آوریم . در اینجا لازم است به نکته‌ای مهم و ضروری اشاره شود: هنرهایی نظیر موسیقی هیچ‌گونه اولویتی نداشته و صرفاً در ایام ویژه می‌توان از آن‌ها بهره جست: و به‌هیچ‌وجه نباید مانع اجرای اولویت‌های: سوادآموزی، اسلام‌شناسی، یادگیری اعتقادات و احکام، آموختن آداب معاشرت صحیح و اسلامی، فراگیری اخلاق و شیوه برخوردهای اسلامی و ورزش شود.
۶ ) – از آنجائی که هر انسانی به رفیق و همدم سخت نیازمند است و از طرفی لازم است در جهت رشد و تکامل خود کوشا باشد و از سوئی دیگر محیط زندان‌ها معمولاً جایگاه انسان‌های خطاکار و بعضاً بزهکاران حرفه‌ای و مجرمین به عادت است، سالم‌ترین دوست و بهترین وسیله سرگرمی و تکامل کتاب است، لذا زندانیان می‌توانند از کتاب‌های موجود در کتابخانه زندان – حتی درون بندها- با رعایت ضوابط استفاده کنند و درصورتی‌که مایل باشند می‌توانند از طریق فروشگاه یا مأمور خرید زندان و یا مسئول فرهنگی با هزینه شخصی کتاب‌های موردنظر خود را مشروط بر اینکه اولاً ورود آن‌ها ممنوع نباشد. ثانیاً هنگام آزادی به کتابخانه زندان اهدا کنند، تهیه نمایند.
۷)- ازآنجاکه می‌توان پذیرفت عقل سالم در بدن سالم است، بر مسئولین زندان‌هاست که ورزش را برای همه زندانیان اجباری کنند تا از خمودی و کسالت جدا شوند. این امر در خصوص جوانان و نوجوانان اثرات بسیار مثبتی را به بار آورده و موجب صرف انرژی متراکم آن‌ها در مسیر مطلوب و منطقی می‌گردد.
۸)- ازآنجاکه بیشترین مسئولیت رسیدگی به وضع خانواده زندانیان از سوی « انجمن حمایت از زندانیان » به عهده مسئولین زندان‌ها محول شده، بر مسئولین زندان‌ها است که حضور فعال و مستمر در زندان‌ها داشته و مشکلات شخصی و خانوادگی آنان را از نزدیک بررسی و در رفع آن‌ها ( در حد امکان ) بکوشند.
۹) – کارکنان زندان به‌هیچ‌وجه من الوجوه نبایستی از زندانیان به‌منظور انجام کارهای شخصی خود استفاده کنند و حق ندارند کوچک‌ترین هدیه‌ای و لو حبه قندی یا دانه خرمایی از زندانی بپذیرند.
۱۰) – با برخوردهای اخلاقی- عاطفی و سالممان به زندانی امکان دهیم تا بتواند بدون اضطراب و واهمه انتقادات و مسائلش را در میان گذاشته و مطرح نماید.
۱۱) – اگر خدای‌نخواسته کوچک‌ترین تخلفی یا سوءاستفاده‌ای از مأموری مشاهده شود، بدون اغماض سریعاً و قاطعانه برخورد شود تا ان‌شاءالله محیطی سالم و سالم ساز به ارمغان آریم. همین‌جا لازم است از کلیه برادران و مأمورین همکارم در سراسر کشور که صادقانه و به‌طور شبانه‌روزی اوقات شریفشان را صرف بهسازی زندانیان می‌کنند صمیمانه تشکر و قدردانی نمایم و از خداوند جل و علی برای یکایکشان تقاضای توفیق بیشتر داشته باشم.
۱۲) – امکانات و درآمد « انجمن حمایت از زندانیان » جز در راه مصالح زندانیان و خانواده آنان استفاده نشود.
۱۳) – ایجاد و نگهداری فضای سبز و گل‌کاری در محوطه‌ها و هواخوری‌ها سهم بسزایی در بالا بردن روحیه کارکنان و هم روحیه زندانیان دارد و محیط‌زیست زندان را مساعدتر و قابل‌پذیرش‌تر می‌سازد . لذا ضمن تشکر از زحمات آن عزیزان در امر پاک‌سازی، تنظیف و رنگ‌آمیزی زندان‌ها امید است بازهم تلاشی مجدد را اعمال فرمایند و با به‌کارگیری وسیع نیروی زندانیان داوطلب، کلیه محوطه‌ها و هواخوری‌هایی که امکان زیباسازی و گل‌کاری دارد هر چه سریع‌تر آماده سازند تا در فصل بهاران همراه با طبیعت شاداب، شاهد و ناظر تحولی عظیم و زیبا باشیم.
۱۴) – لازم است کلیه درمانگاه‌ها، خوابگاه‌ها، باشگاه‌ها، آشپزخانه‌ها، حمام‌ها، توالت‌ها، محوطه‌ها، هواخوری‌ها و.. . پیوسته مورد بازدید مسئولین قرار گیرد تا اگر نقیصه‌ای مشاهده شد از گسترش آن جلوگیری و نسبت به رفع آن اقدام شود.
۱۵) – مسئول فرهنگی یا مسئول زندان از یکایک زندانیان بخواهد: علل و انگیزه ارتکاب جرمشان را آن‌گونه که بوده بدون کم‌وکاست و یا اغراق بنویسند و پس از وصول جهت بهره‌برداری و برنامه‌ریزی به دفتر طرح و برنامه سازمان ارسال دارند.
۱۶)- زندانیانی که مایل باشند ( با ذکر نام یا بدون ذکر نام ) می‌توانند سرگذشت خود را برای تنبه و عبرت دیگران مکتوب و یا برای مسئول زندان و یا مسئول فرهنگی بیان کنند و در صورت لزوم و رضایت آنان صدای آن‌ها ضبط و به دفتر برنامه سازمان ارسال شود.
۱۷) – رمزها، کنایه‌ها، اشارات، اصطلاحات و واژه‌های خاص زندانیان گردآوری و با تشریح و تبیین آن‌ها به دفتر طرح و برنامه سازمان ارسال شود.
۱۸) – برای هر یک از زندانیان پرونده شخصیتی تشکیل و کلیه منش‌ها، رفتارها، برخوردها، تخلفات، جرائم، خدمات، فعالیت‌ها، خلقیات، اثرگذاری‌ها، تأثیرپذیری‌ها، تنبیهات، تشویقات، تغییرات روحی و عملی، عوامل مؤثر در تغییر و تحول، نوع بزه، سوابق و… در آن ثبت شود.
۱۹) – به‌منظور رفع نیاز طبیعی زندانیان و همسرانشان، بسیار مناسب است در صورت امکان محلی جهت ملاقات خصوصی زندانیان در نظر گرفته شود.
۲۰) – نسبت به بهداشت، درمان، تغذیه سالم و کافی و محل نگهداری اطفال، نوجوانان و جوانان به ترتیب دقت بیشتری به عمل‌آورده و در امر تربیت و بازپروری آنان فعالیت و تلاشی بیش از بزرگ‌سالان اعمال شود.
۲۱) – همکاری وسیع و گسترده با بنگاه تعاون و صنایع زندانیان الزامی است.
۲۲) – به‌منظور تأمین مواد و ویتامین‌های لازم به فروشگاه‌ها توصیه شود: به مقدار تقاضای زندانیان میوه سبزیجات و لبنیات در دسترسشان قرار گیرد.
۲۳) – در پایان هرسال ( اسفندماه ) ۳ نفر از برادران یا خواهرانی که بهترین خدمات را درون بندها با زندانی اهداء فرموده‌اند با ذکر دلایل معرفی تا به ترتیب جوایزی بدانان تقدیم شود.
۲۴) – به‌منظور سم‌زدائی از جسم و ایجاد عادت به ترک اعتیاد معتادان برنامه روزانه اردوگاه‌های کار به شرح زیر خدمتتان تقدیم می‌شود.
الف – بیدارباش یک ربع به اذان صبح
ب- ادای فریضه صبح تا یک ربع بعد از اذان
پ – نرمش و دو و شرکت در مراسم صبحگاهی تا ۷ صبح
ت ) – صرف صبحانه و نظافت عمومی تا ۳۰/۸
ث) – حضور در محل کار یا شرکت در نظام جمع و ورزش‌های سنگین تا ساعت ۳۰/۱۲
ج) – ادای فریضه ظهر و صرف نهار و استراحت تا ۳۰/۱۴
چ) – حضور در محل کار یا شرکت در ورزش و نظام جمع تا ۳۰/۱۸
ح) – صرف شام و ادای فریضه تا ۲۰
خ) – شرکت در مراسم مذهبی تا ۲۱
د) – انجام کارهای شخصی تا ۲۲ رأس ۲۲ خاموشی
ذ) – مقدار زمانی که صرف کلاس‌های درسی می‌شود از ساعات ورزش کسر شود.
ر) – بدیهی است برنامه ورزشی ارائه‌شده ( برای گروه‌های تازه‌وارد ) باید تدریجی اجرا شود تا پس از تمرینات حدوداً یک‌ماهه، آمادگی اجرای کامل را پیدا کنند.
ز) – استعمال دخانیات در اردوگاه به‌کلی ممنوع است.
ژ) – به همراه داشتن پول – ولو اندک به‌کلی ممنوع است.

نوشتن دیدگاه

آدرس پست الکترونیک شما منتشر نخواهد شد.لطفا فیلد های که دارای ستاره هستند را پر کنید *

*